5 lipca 2026

 

5 lipca 2026

Myślałem, że najbardziej męczą mnie mięśnie. Dziś zrozumiałem, że równie mocno męczy mnie ciągłe myślenie

Podsumowanie

Przy stwardnieniu rozsianym człowiek czasem nie walczy tylko z ciałem. Walczy też z własną głową, która analizuje każdy ruch, każde ustawienie stopy, każdy chwyt i każdą próbę wstania. Dzisiaj dotarło do mnie, że czasami najbardziej męczy mnie nie sam brak siły, ale to, że zwykłe podniesienie się przestało być automatem.

Zdrowy człowiek po prostu wstaje

Zdrowy człowiek siada i wstaje.

Nie robi z tego filozofii.

Nie zastanawia się, czy dobrze postawił stopę. Nie analizuje, czy brzuch już się napiął. Nie myśli, czy plecy nie pociągną go do tyłu. Nie sprawdza, czy pośladki zadziałają w dobrym momencie.

Po prostu wstaje.

A ja coraz częściej mam wrażenie, że zanim w ogóle spróbuję się podnieść, muszę najpierw przejść w głowie całą instrukcję obsługi własnego ciała.

I właśnie dzisiaj to do mnie dotarło.

Może czasami najbardziej nie męczą mnie same mięśnie.

Może równie mocno męczy mnie to, że przy SM zwykły ruch przestał być zwykłym ruchem.

Za dużo rzeczy dzieje się naraz

Kiedy próbuję wstać, w teorii powinno być prosto.

Chwytam poręcz.

Ustawiam nogi.

Pochylam się.

Napinam ciało.

I idę do góry.

Tylko że w praktyce to tak nie wygląda.

W praktyce mam w głowie kilkanaście spraw jednocześnie.

Czy stopa stoi dobrze?

Czy nie polecę do tyłu?

Czy brzuch trzyma?

Czy plecy nie spinają się za mocno?

Czy pośladki pomogą?

Czy nogi w ogóle ruszą?

Czy chwyt jest pewny?

Czy jeśli ciało zacznie mnie cofać, zdążę się utrzymać?

I zanim człowiek zrobi ruch, już jest zmęczony samym myśleniem.

To nie jest lenistwo. To nie jest wymówka

Wiem, że z zewnątrz może to wyglądać dziwnie.

Ktoś mógłby pomyśleć: przecież wystarczy spróbować.

No właśnie nie zawsze wystarczy.

Bo kiedy ciało działa automatycznie, człowiek nie rozumie, ile elementów musi zadziałać razem.

A kiedy ten automat się psuje, nagle widać wszystko.

Nagle okazuje się, że wstawanie to nie tylko nogi.

To brzuch.

To plecy.

To biodra.

To pośladki.

To ręce.

To chwyt.

To środek ciężkości.

To odwaga, żeby spróbować, chociaż wiesz, że możesz polecieć.

I to głowa, która zamiast pomagać, czasem zaczyna przeszkadzać, bo analizuje wszystko za bardzo.

Im bardziej chcę, tym czasem gorzej wychodzi

Najdziwniejsze jest to, że im bardziej się spinam, żeby wstać, tym czasami bardziej ciało się blokuje.

Jakbym sam siebie za bardzo dusił tym myśleniem.

Chcę, żeby się udało.

Chcę zrobić dobrze.

Chcę ustawić nogi idealnie.

Chcę złapać poręcz tak, żeby nie było ryzyka.

Chcę napiąć wszystko we właściwej kolejności.

I nagle robi się z tego klops.

Bo tam, gdzie kiedyś był ruch, teraz jest kontrola.

Tam, gdzie kiedyś był odruch, teraz jest analiza.

Tam, gdzie kiedyś ciało robiło swoje, teraz ja próbuję wydawać mu polecenia jak maszynie, która i tak nie zawsze słucha.

Przypomniała mi się historia o paralityku

Dzisiaj przyszła mi też do głowy biblijna historia o Jezusie i paralityku.

Jezus powiedział do niego coś w stylu: wstań i idź.

I ten człowiek wstał.

Nie wiem, jak to wyglądało w tamtej chwili. Nie wiem, czy on się bał. Nie wiem, czy przez sekundę myślał: a co, jeśli się przewrócę?

Nie chcę robić z tego medycznej teorii ani prostego wniosku, że wszystko siedzi w głowie, bo to byłoby za łatwe i nieuczciwe.

SM nie znika od samego myślenia.

Słabe mięśnie nie robią się nagle silne tylko dlatego, że człowiek bardzo chce.

Ale ta historia zatrzymała mnie przy jednej rzeczy.

Może czasami między myślą a ruchem jest coś więcej niż tylko mięśnie.

Może jest tam jeszcze zaufanie.

Może jest odwaga.

Może jest chwila, w której człowiek przestaje wszystko rozbierać na części i po prostu próbuje.

Nie wiem.

Na razie tylko o tym myślę.

Moja głowa chce mnie chronić, ale czasem mnie zatrzymuje

Nie mam pretensji do swojej głowy.

Ona próbuje mnie chronić.

Wie, że mogę polecieć do tyłu.

Wie, że mogę źle ustawić nogi.

Wie, że jeśli puszczę poręcz w złym momencie, może być problem.

Więc analizuje.

Sprawdza.

Ostrzega.

Przewiduje.

Tylko że czasem ta ochrona zamienia się w blokadę.

Zamiast pomóc mi ruszyć, głowa zaczyna produkować tyle warunków, że ciało nie wie, od czego zacząć.

I wtedy siedzę, trzymam się poręczy i czuję, że walczę nie tylko z nogami.

Walczę też z tym, co dzieje się we mnie przed samą próbą.

Przy SM nawet decyzja o ruchu potrafi zmęczyć

O zmęczeniu przy SM mówi się dużo.

Ale najczęściej ludzie myślą o zmęczeniu fizycznym.

O słabych nogach.

O braku energii.

O tym, że człowiek nie ma siły.

A ja dzisiaj coraz bardziej widzę jeszcze jeden rodzaj zmęczenia.

Zmęczenie ciągłym planowaniem ruchu.

Zmęczenie tym, że nie mogę po prostu zaufać ciału.

Zmęczenie tym, że każda próba wstawania wymaga uwagi, której zdrowy człowiek nawet nie musi uruchamiać.

To jest niewidzialne.

Nikt tego nie zobaczy z boku.

Ktoś zobaczy tylko człowieka, który siedzi i nie wstaje.

A w środku może dziać się cała narada.

Czasami chciałbym wyłączyć analizę

Najchętniej czasami powiedziałbym głowie: daj mi spokój, pozwól ciału spróbować.

Tylko że to nie jest takie proste.

Bo kiedy masz za sobą trudne próby, upadki, zachwiania, cofanie ciała do tyłu, napięcia i nieudane podejścia, to głowa pamięta.

I następnym razem podsuwa ostrzeżenia.

Uważaj.

Nie za szybko.

Nie tak.

Stopa źle stoi.

Chwyt za słaby.

Plecy cię pociągną.

Nie dasz rady.

A przecież czasem może właśnie trzeba mniej walczyć z ruchem, a bardziej pozwolić mu się zacząć.

Nie wiem, czy umiem.

Ale coraz bardziej widzę, że to jest jeden z moich problemów.

Nie wszystko da się naprawić siłą

Kiedy coś nie wychodzi, pierwszy odruch jest prosty.

Trzeba mocniej.

Mocniej się zaprzeć.

Mocniej złapać.

Mocniej napiąć nogi.

Mocniej próbować.

Ale przy SM to nie zawsze działa.

Czasami im mocniej próbuję, tym bardziej ciało się spina.

Czasami im bardziej chcę kontrolować każdy szczegół, tym mniej płynny staje się ruch.

Może tu nie chodzi tylko o siłę.

Może chodzi też o spokój.

O moment oddechu.

O to, żeby nie zaczynać próby od paniki, że znowu nie wyjdzie.

Nie piszę tego jako poradę.

Piszę to jako coś, co dopiero zaczynam zauważać u siebie.

Ta myśl może być ważniejsza, niż mi się wydaje

Dzisiaj dotarło do mnie coś prostego, ale mocnego.

Moje ciało jest słabe w wielu miejscach.

To fakt.

Mięśnie brzucha, pleców, pośladków i nóg muszą jeszcze dużo pracy wykonać.

Ale obok tego jest jeszcze głowa.

I ona też bierze udział w rehabilitacji.

Nie jako magiczny lek.

Nie jako cudowne rozwiązanie.

Ale jako część całego procesu.

Bo jeśli głowa za każdym razem odpala strach, presję i milion analiz, to ciało może mieć jeszcze trudniej.

A jeśli uda się choć trochę uspokoić ten chaos, może będzie łatwiej wykonać pierwszy ruch.

Może.

Na razie nie mam pewności.

Mam tylko obserwację.

A czasami od obserwacji zaczynają się najważniejsze zmiany.

Przeczytaj również

Myślałem, że problemem są moje nogi. Dziś coraz bardziej podejrzewam, że przy SM wszystko zaczyna się od mięśni tułowia — poprzedni wpis o tym, jak podczas wstawania zacząłem widzieć rolę brzucha, pleców i pośladków.

Budowanie mobilności poprzez stabilność — tekst o tym, dlaczego coraz bardziej myślę o rehabilitacji jako o odbudowie fundamentów.

Stres i SM. Dlaczego nauczyłem się wracać do spokoju — wpis o tym, jak napięcie i stres potrafią wpływać na ciało.

Więcej tekstów z tego działu znajdziesz tutaj: Rehabilitacja i odzyskiwanie sprawności.

Na koniec

Nie wiem jeszcze, co z tą myślą zrobię.

Wiem tylko, że dzisiaj mocno do mnie przyszła.

Przy SM nie męczy mnie tylko ciało.

Męczy mnie też ciągłe myślenie o ciele.

O każdym ruchu.

O każdej próbie.

O każdym możliwym błędzie.

I może teraz moim zadaniem nie jest tylko wzmacniać mięśnie.

Może muszę też uczyć głowę, że nie każda próba musi zaczynać się od strachu.

Nie wiem, czy to się uda.

Ale skoro ta myśl dziś przyszła, to nie chcę jej wyrzucać.

Może właśnie ona jest kolejnym małym krokiem.

Nie nogą.

Najpierw w głowie.

Ważna informacja

Wszystko, co opisuję na tym blogu, wynika wyłącznie z moich osobistych doświadczeń z życia ze stwardnieniem rozsianym (SM). Nie jestem lekarzem, fizjoterapeutą ani dietetykiem i nie udzielam porad medycznych.

To, co sprawdziło się u mnie, nie musi przynieść takich samych efektów u innych osób. Każdy organizm jest inny, dlatego wszelkie decyzje dotyczące leczenia, rehabilitacji, suplementacji czy diety warto podejmować po konsultacji z lekarzem lub odpowiednim specjalistą.